ਪੋਸਟ ਮੈਨੋਪੌਜ਼ਲ ਬਲੀਡਿੰਗ

ਪੋਸਟ ਮੈਨੋਪੌਜ਼ਲ ਬਲੀਡਿੰਗ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ ਜਿਸ ਅੰਤਰਗਤ ਔਰਤ ਦੀ ਮਹਾਵਾਰੀ ਰੁਕਣ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 12 ਮਹੀਨਿਆਂ  ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਲੀਡਿੰਗ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ| ਇਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਇਕ ਔਰਤ ਉਸ ਦੀ ਮੀਨੋਪੌਜ਼ਲ ਉਮਰ (ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ 45-49 ਸਾਲ) ਤੱਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 12 ਮਹੀਨਿਆਂ  ਤੱਕ ਉਸ ਦੀ ਬਲੀਡਿੰਗ ਇਕ ਵਾਰ ਰੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮੈਨੋਪੌਜ਼ਲ ਪੜਾਅ ਵਿਚ ਹੈ| 
 
ਮੈਨੋਪੌਜ਼ਲ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਬਲੀਡਿੰਗ ਹੋਣਾ ਸਧਾਰਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ| ਗੰਭੀਰ ਡਾਕਟਰੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਲਈ, ਭਾਵੇਂ ਇਕ ਸਪਾਟ ਹੀ ਹੋਵੇ ਪੋਸਟ ਮੈਨੋਪੌਜ਼ਲ ਬਲੀਡਿੰਗ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ| 
 
ਹਵਾਲੇ:

ਕਈ ਸਿਹਤ ਸਥਿਤੀਆਂ ਪੋਸਟ ਮੇਨੋਪੌਜ਼ਲ ਖ਼ੂਨ ਵਗਣ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ:

  • ਘੱਟ ਐਸਟ੍ਰੋਜਨ ਦੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਯੋਨੀ ਅੰਦਰਲੀ ਸੋਜਸ਼ ਅਤੇ ਪਤਲਾ ਹੋਣਾ ਜਾਂ ਗਰੱਭਸਥ ਸ਼ੀਸ਼ੂ ਦਾ ਪਤਲਾ ਹੋਣਾ (ਐਂਡੋਮੈਟਰੀਅਲ ਐਰੋਪਾਈ)

  • ਪੌਲੀਪਸ: ਸਰਵਾਇਕਲ ਜਾਂ ਗਰੱਭਸਥ ਸ਼ੀਸ਼ੂ, ਜੋ ਕਿ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਗੈਰ-ਕੈਂਸਰ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਦਾ ਗਰਦਨ (ਗਰਭ ਦੀ ਗਰਦਨ) ਜਾਂ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ|

  • ਹਾਰਮੋਨਲ ਰਿਪਲੇਸਮੈਂਟ ਥੈਰੇਪੀ: ਇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਗਾੜੀ ਗਰੱਭਸਥ ਲਾਈਨ (ਐਂਡੋਔਮੈਟਰੀਅਲ ਹਾਈਪਰਪਲਸੀਆ) ਹਾਰਮੋਨ ਰਿਪਲੇਸਮੈਂਟ ਥੈਰੇਪੀ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ| 

  • ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਜਾਂ ਗਰਭ ਦੀ ਅਸਧਾਰਨਤਾਵਾਂ

  • ਐਂਡੋਮੈਟਰੀਅਲ ਮੋਟਾਈ:

  • ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਗਰੱਭਾਸ਼ਯ ਦੀ ਅੰਦਰਲੀ ਤਹਿ (ਐਂਡਟੋਮੀਟ੍ਰੀਮ) ਮੋਟੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਐਸਟ੍ਰੋਜਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਪ੍ਰਜੇਸਟ੍ਰੋਨ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਖ਼ੂਨ ਨਿਕਲ ਸਕਦਾ ਹੈ| 

  • ਐਂਡੋਮੈਟਰੀਅਲ ਕੈਂਸਰ (ਗਰੱਭਾਸ਼ਯ ਕੈਂਸਰ):  ਮੀਨੋਪੌਜ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖ਼ੂਨ ਨਿਕਲਣਾ ਐਂਡੋਮੈਟਰੀਅਲ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਲੱਛਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ| 

  • ਹੋਰ ਕਾਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਗਰੱਭਾਸ਼ਯ ਜਾਂ ਸਰਵਿਕਸ ਦੀ ਲਾਗ, ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ  ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਖ਼ੂਨ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਮੇਨੋਪੌਜ਼ਲ ਖ਼ੂਨ ਵਗਣ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ| 

ਹਵਾਲਾ

ਸਹੀ ਕਾਰਣ ਦੀ ਤਸ਼ਖ਼ੀਸ ਕਰਨ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਮੈਡੀਕਲ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ‘ਪੈਪ ਸਮੀਅਰ’ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਹੋਰ ਟੈਸਟ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇ ਕਿ :-

  • ਯੋਨੀ ਦਾ ਅਲਟਰਾਸਾਉਂਡ

  • ਐਂਡੋਮੇਟਰੀ ਬਾਇਓਪਸੀ (ਗਰਭ ਦਾ ਨਮੂਨਾ)

  • ਹਾਇਪਰੋਸਕੋਪੀ

ਹਵਾਲਾ

ਪੋਸਟ ਮੇਨੋਪੌਜ਼ਲ ਖ਼ੂਨ ਵਗਣ ਦੇ ਕਾਰਣਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਇਲਾਜ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ:

  • ਜੇਕਰ ਪੌਲੀਅਪਸ ਦੇ ਕਾਰਣ ਖ਼ੂਨ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਸਰਜਰੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ|

  • ਐਂਡੋਮੈਟਰੀਅਲ ਐਟਰੋਪੀ ਦਾ ਇਲਾਜ ਦਵਾਈ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਐਸਟ੍ਰੋਜਨ ਕਰੀਮ ਜਾਂ ਪਿਸੇਰੀਜ਼, ਅਗਰ ਮੇਨੋਪੌਜ਼ਲ ਖ਼ੂਨ ਵਗਣ ਦਾ ਕਾਰਣ ਐਂਡੋਮੈਰੀਟ੍ਰਿਕ ਹਾਈਪਰਪਲਸੀਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਇਲਾਜ ਹਾਰਮੋਨ ਦੇ ਇਲਾਜ (ਪ੍ਰੋਗੈਸਟੀਨ) ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕੁੱਲ ਹਿਸਟਰੇਕਟੋਮੀ (ਸਰਵਾਈਕਸ, ਗਰੱਭਾਸ਼ਯ ਅਤੇ ਅੰਡਾਸ਼ਯ) ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਸਰਜਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ| 

  • ਜੇਕਰ ਪੋਸਟ ਮੇਨੋਪੌਜ਼ਲ ਖ਼ੂਨ ਵਗਣ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹਾਰਮੋਨਲ ਰੀਐਲਪਲੇਸ਼ਨ ਥੈਰੇਪੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਐਚ.ਆਰ.ਟੀ. ਨੂੰ ਘੱਟ/ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ| 

ਹਵਾਲਾ : 

  • PUBLISHED DATE : Feb 16, 2018
  • PUBLISHED BY : NHP Admin
  • CREATED / VALIDATED BY : Dr. Manisha Batra
  • LAST UPDATED ON : Feb 16, 2018

Discussion

Write your comments

This question is for preventing automated spam submissions
The content on this page has been supervised by the Nodal Officer, Project Director and Assistant Director (Medical) of Centre for Health Informatics. Relevant references are cited on each page.